rodzaje źródeł światła

Rodzaje źródeł światła porady – rodzaje i źródła

Odpowiednie oświetlenie w domu potrzebne jest nie tylko do celów użytkowych, ale także estetycznych. Oprócz tego, że pozwała wieczorem wykonywać różne czynności, tworzy odpowiedni nastrój, uprzyjemnia wypoczynek, poprawia samopoczucie, podkreśla elementy architektury, akcentuje elementy dekoracyjne itp.

Oświetlenie a umeblowanie

Miejsca opraw oświetleniowych powinno się więc przewidzieć pod kątem umeblowania, koloru ścian, zastosowanych tkanin, wykładzin podłogowych czy dywanów. Inwestor zajęty organizacją budowy nie zwraca na takie sprawy uwagi lub wręcz sądzi, że nie są one najważniejsze. Dopiero potem uzmysławia sobie, że nie przewidział punktów oświetleniowych na obrazy, miejsce do czytania, pracy, odpoczynku, oraz gniazd do zmywarki, piekarnika itp. Ważne jest więc aby jak najdokładniej przewidzieć jak urządzone będą pokoje, kuchnia, łazienka czy korytarze. Wykonawca instalacji elektrycznych nie zawsze będzie w stanie doradzić inwestorowi w tym zakresie. Do tego potrzebny projektant. Instalator wykona jedynie prawidłowo (a przynajmniej powinien) instalacje, zamontuje odpowiednie urządzenia, aparaty elektryczne i osprzęt.

Rodzaje oświetlenia

Do oświetlania pomieszczeń stosuje się oświetlenie ogólne, miejscowe i dekoracyjne. Pierwsze z nich zapewnia równomierne oświetlenie całego pomieszczenia i dostateczną widoczność. Oprawy do oświetlenia ogólnego instaluje się najczęściej na suficie, ewentualnie na ścianie w postaci kinkietów. Niekiedy stosuje się także stojącą oprawę podłogową. Powinna być ona (jako oświetlenie ogólne) włączana wyłącznikiem umieszczonym na ścianie przy wejściu do pomieszczenia. Oprawy do oświetlenia miejscowego (kierunkowego), gdzie wykonywana będzie jakaś praca, powinno instaluję się w takich miejscach, aby źródło światła w nich umieszczone nie powodowało olśnienia i dobrze oświetlało przedmioty. W przypadku opraw np. do czytania nie powinny się one odbijać od ekranu telewizyjnego. Oświetlenie dekoracyjne stosuje się dla podkreślenia elementów architektury (wnęki, kolumny), roślin zdobnych, mebli, obrazów, rzeźb. W takim przypadku dobrze jest, gdy oprawy są w miarę możliwości ukryte.

Rodzaje opraw oświetleniowych

Ze względu na miejsce montażu wyróżnia się oprawy sufitowe (plafoniery, punktowe, wiszące), ścienne (kinkiety, podtynkowe) oraz stojące (podłogowe, stołowe). Ze względu na rozsył światłości można wyróżnić oprawy oświetlenia bezpośredniego (kierujące światło na dany obiekt), pośredniego (kierujące światło na sufit lub ścianę) oraz bezpośrednio-pośredniego.

Źródła światła

W oprawach oświetleniowych instalowanych w budynkach stosuje się najczęściej żarówki i świetlówki. Żarówki mogą być tradycyjne lub halogenowe, a świetlówki niezintegrowane lub zintegrowane (kompaktowe).

  • Żarówki tradycyjne wytwarzają światło dzięki żarnikowi wolframowemu, który jest rozgrzewany do stanu żarzenia przez prąd elektryczny. Dają ciepłe światło i ma trwałość do ok. 1000 godzin. Produkuję się z trzonkiem, który ma gwint E 27 (tradycyjny duży) lub E 14 (mniejszy). Mogą mieć moc od 15 do nawet 1000 W i są przeznaczone do zasilania napięciem o wartości 24 — 260 V. W środku bańki szklanej znajduje się próżnia lub gaz (argon, krypton, ksenon). Żarówki tego typu są bardzo wrażliwe na zmiany napięcia zasilania. Na ich prace nie wpływa jednak temperatura otoczenia. Produkowane są z bańkami szklanymi przezroczystymi lub matowymi różnym kształcie (m.in. reflektorowe) i różnych kolorach.

Halogen

  • Żarówki halogenowe wytwarzają jasne światło (podobne do dziennego). O białej barwie za pomocą żarnika umieszczonego w bańce z gazem i halogenkiem jodku lub bromu. Halogenek zwiększa trwałość żarówek nawet do ok. 5000 godzin. Żarówki tego typu są mniejsze (w formie kapsułek) i zasilane niskim napięciem o wartości. 6, 12, 24V (za pomocą transformatora) lub sieciowym. 230V. Te pierwsze mają moc. 5 – 100 W i trzonek typu. G 4, G 6, 35 lub GU 5, 3 w zależności od mocy. Żarówki sieciowe mają moc 25 – 75W i trzonek G 9 lub GZ 10, GU10 (reflektorowe). Produkuje się także żarówki halogenowe z dodatkową szklaną bańką i trzonkiem. E 27 (większym) lub E 14 (mniejszym), które mogą być stosowane w miejsce żarówek tradycyjnych. Mają one moc 40, 60, 100, 150, 500 W. W porównaniu z żarówkami tradycyjnymi‚ żarówki halogenowe mają większą skuteczność świetlną i dają więcej światła. Z powodu wysokiej temperatury jaką wytwarzają żarówki zasilane z sieci, należy bardzo uważać na ich usytuowanie. W skrajnych przypadkach mogą bowiem stanowić zagrożenie pożarowe. Nie wolno więc umieszcza ich w taki sposób, aby skierowane były na blisko znajdujące się firanki, elementy papierowe, czy inne łatwopalne przedmioty.

Inne oprawy oświetleniowe

  • Świetlówki są to lampy wyładowcze, rtęciowe, które emitują niewidoczne promieniowanie nadfioletowe. Przetwarzają je na światło widzialne za pomocą warstwy luminoforu naniesionego na wewnętrzną powierzchnię szklanej bańki.
  • Świetlówki niezintegrowane są dodatkowo wyposażane w elektroniczny układ stabilizująco-zaplonowy i mają kształt rury (prostej, w kształcie koła lub litery „U”) z odpowiednim trzonkiem. Średnica prostej rury może wynosić 38 (starszy typ), 26, 16, l2, a nawet 7 mm. Moc świetlówek wynosi 6 – 80 W. Z uwagi na to, że mają one wiele rodzajów trzonków, mogą być stosowane jedynie do przewidzianych dla nich opraw dlatego tak wpasowują się w rodzaje źródeł światła.
  • Świetlówki niezintegrowane (kompaktowe). Nie mają własnego układu stabilizacyjno-zapłonowego i produkuje się z trzonkiem dwukołkowym (z zapłonnikiem termicznym, do współpracy z klasycznym dławikiem indukcyjnym) oraz czterokołkowym (bez zapłonnika, do współpracy ze statecznikiem elektronicznym). Są więc przeznaczone do specjalnie skonstruowanych opraw oświetleniowych.
  • Świetlówki zintegrowane (kompaktowe) mają zwartą budowę z układem stabilizacyjno-zaplonowym i trzonek z gwintem E 27 lub E 14, dzięki czemu nadają się do stosowania jako zamienniki tradycyjnych żarówek, w porównaniu z którymi zużywają ok. pięć razy mniej energii elektrycznej. Ponieważ świetlówka kompaktowa ma nieco większą szyjkę niż żarówka tradycyjna, może nie pasować do wszystkich opraw. Pełny strumień świetlny świetlówka osiąga po kilku minutach od jej włączenia. Moc tego typu lamp wynosi 5- 24 W.

Praca świetlówki

Świetlówki mogą świecić światłem zbliżonym do dziennego, chłodnym białym lub ciepłym białym. Duży wpływ na ich pracę (wartość strumienia świetlnego i trwałość) ma temperatura otoczenia (dlatego produkuje się typy do stosowania na zewnątrz i do wnętrz), wahania napięcia zasilającego oraz częste włączanie i wyłączanie. Rodzaje źródeł światła z tego ostatniego powodu powinno się stosować tam, gdzie oświetlenie włączane jest na długo (oświetlenie zewnętrzne domu, dekoracyjne‚ wnętrza handlowe, biura itp.). Trwałość świetlówek w najbardziej korzystnych warunkach pracy wynosi w zależności od typu 6000 do nawet 20 000 godzin.

Rodzaje źródeł światła LED

Nowym, coraz częściej stosowanym źródłem światła jest dioda świecąca (LED). Oprawy złożone z wielu takich diod stosuje się głównie do celów iluminacyjnych, reklamowych i dekoracyjnych‚ głównie z powodu małej skuteczności świetlnej. Diody są bardzo energooszczędnym źródłem światła ale wytwarzają niewielki strumień świetlny. (obecnie są produkowane diody o mocy nie przekraczającej 5 W) i mocno się grzeją. Ich trwałość może wynosić nawet 100 000 godzin, ale barierą w ich stosowaniu jest jak na razie wysoka cena.

Do oświetlania dużych wnętrz handlowych, biur, obiektów użyteczności publicznej, dekoracji oraz zewnętrznych elewacji budynków, pomników czy reklam stosuję się lampy metalohalogenkowe. Produkuje się je w postaci opraw z różnego typu szklanymi bańkami. (T14, T19, 121, 122, T24, T27, 132, R-111, PAR-20, PAR-30). Z różnymi trzonkami (G8, 5, G12, Rx7s, PG12-2, PGX12-2, E27). Lampy tego typu muszą być wyposażone w układ stabilizacyjno-zapłonowy. Rodzaje źródeł światła – dzięki dużej jasności i trwałości. (ponad 10 000 godzin) instaluje się je głównie pod sufitami bardzo wysokich pomieszczeń. Zastosowanie innych źródeł świała (o mniejszej trwałości) powodowałoby duże koszty konserwacji związane z ich częstą wymianą.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *